Wojskowe Stowarzyszenie
Kulturalno-Edukacyjne
"RAWELIN"

ul. 6-go Marca 1
86-300 Grudziądz

Tel.: 504 991 262

rawelin.gdz@wp.pl




Odwiedziny na stronie:

000204689

Aktualności

W sezonie 2021 nie zwiedzisz Cytadeli Twierdzy

2021-06-09

Szanowni Państwo , Drodzy Goście,

Komendant 13WOG mając na uwadze stan zagrożenia epidemiologicznego jaki niesie za sobą pandemia oraz w oparciu o wytyczne i zalecenia Głównego Inspektora Sanitarnego WP nie wydał zgody na prowadzenie obsługi ruchu turystycznego na Cytadeli Twierdzy Grudziądz w sezonie 2021.
W pełni rozumiemy decyzję Komendanta:
CTG jest czynną jednostką wojskową jakikolwiek epizod epidemiologiczny na jej terenie może skutkować poważną dezorganizacją pracy jednostek pozostających w rejonie działania 13WOG.

WSK-E RAWELIN

Cytadela niedostępna z powodu pandemii

2020-05-25

Z powodu pandemii Cytadela Twierdzy Grudziądz jest do odwołania niedostępna dla zwiedzających.

w 100 lecie powrotu Grudziądzado Macierzy

2020-01-22

Zanim nastąpił dzień ,w którym po 148 latach Grudziądz powrócił na łono Ojczyzny; wcześniej miały miejsce następujące wydarzenia, które doprowadziły do 23 stycznia 1920 roku.
W pażdzierniku1918 roku klęska militarna Niemiec była dla wszystkich oczywista. Nic dziwnego zatem, że patrioci polscy zaboru pruskiego podjęli wysiłki o odzyskanie niepodległości.
W Grudziądzu w dniu 17listopada 1918 roku na wiecu w Domu Polskim „Bazar” polscy mieszkańcy wybrali 29 osobową Radę Ludową. Trzy dni później, przewidując ogrom czekającej ich pracy, na drugim wiecu polskim wybrano kolejnych 10 radnych. Rolą tego gremium było zadbać o interesy polskich mieszkańców miasta. Jak trudne to było zadanie niech świadczy fakt, że niemieckie władze miejskie aż do 17 września 1919 nie podejmowały żadnej współpracy, nie mówiąc już o jakiejkolwiek pomocy. Dopiero w tym dniu Magistrat niemiecki uznał oficjalnie delegata tej Rady.
26 listopada 1919 do Komisarycznej Rady Miejskiej postanowiono powołać wszystkich członków Polskiej Rady Ludowej.
28 czerwca w Wersalu następuje podpisanie traktatu pokojowego kończącego I wojnę światową. Na mocy zawartych tam postanowień Polska odzyskuje m. in. część Pomorza Gdańskiego wraz z Grudziądzem .
Polska ratyfikowała ten traktat 31 lipca i zaczął się długi, bo półroczny okres przegotowań do przejęcia tej dzielnicy. Największym problem był brak kompetentnych kadr. Warto wspomnieć, że w przededniu przejęcia miasta przez Polaków, na 256 urzędników miejskich jedynie trzech uważało się Polakami.
22 listopada 1919 roku rząd polski nominuje Józefa Włodka – burmistrza Mławy- komisarycznym prezydentem miasta Grudziądza.
Nowo mianowany prezydent przybył do miasta w dniu 29 grudnia1919 roku. Jak zapisuje w swoich wspomnieniach : „(...)Wieczorem poszliśmy ze starostą Ossowskim na zebranie „Czerwonego Krzyża” i tam spotykam się po raz pierwszy z obywatelstwem polskim Grudziądza i przekonuję się naocznie, iż Grudziądz na zewnątrz robiący wrażenie miasta niemieckiego, posiada jednakowoż wielu Polaków o gorącym sercu(….)”.
Parlament niemiecki ratyfikował Traktat Wersalski 10 stycznia 1920 roku. I Niemcy miały 13 dni na opuszczenie Grudziądza (wynikało to z ustalonych tzw. dziennych stref przekazywania).
Do Grudziądza w dniu 13 stycznia przybyła Polska Komisja Odbiorcza w składzie 3 oficerów z mjr inż Bolesławem Fijałkowskim jako przewodniczącym.
Pożegnanie niemieckich urzędników odbyło się na posiedzeniu Rady Miejskiej w dniu 16 stycznia1920 roku. Wcześniej, bo13 stycznia podczas zjazdu delegatów powiatowych oraz prezesów polskich rad ludowych nominowano następców niemieckich urzędników.
W dniu 23 stycznia jedna z trzech kolumn Wojska Polskiego dowodzona przez gen. Stanisława Pruszyńskiego wkroczyła do miasta. ( na tereny byłego zaboru pruskiego od 17 stycznia wkraczały 3 kolumny )
Dzień wcześniej o godz.11.00 nastąpiło uroczyste oddanie twierdzy grudziądzkiej przewodniczącemu Komisji Odbiorczej mjr. B. Fijałkowskiemu.
23 stycznia 1920roku o godz.11.00 w ratuszu miało miejsce protokolarne przejęcie Magistratu przez władze polskie w osobach: komisarz polski przy Magistracie Julian Szychowski, komisaryczny prezydent Józef Włodek i radca magistracki Alojzy Ruchniewicz.
Ostatnie oddziały niemieckie opuściły Grudziądz o godz.12.00.
Dopiero teraz mieszkańcy polscy mogli zająć się odświętnym udekorowaniem miasta a szczególnie trasy przemarszu wojsk polskich. Usunięto niemieckie tablice z nazwami ulic , instalując w ich miejsce nazwy polskie. Nad porządkiem czuwały warty i patrole Straży Ludowej,którą powołano jeszcze w pażdzierniku 1919 roku
Dwie godziny później, pośród biało - czerwonych flag ( wykonanych najczęściej z białych prześcieradeł i czerwonego inletu z poduszek i kołder ) punktualnie o godz.14.00 do miasta wkroczyły oddziały dowodzone przez gen. Pruszyńskiego. Powitano je chlebem i solą. Były przemówienia, ogólny entuzjazm i wzruszenie szczególnie podczas defilady i wspólnego odśpiewania „ Roty” i „Mazurka Dąbrowskiego”
… i tak się zaczęło...i minęło już sto lat od tamtych wydarzeń..

oprac. S. Kosmala
na podstawie
R. Studziński (red.), Historia Grudziądza1920-1945, Urząd Miejski w Grudziądzu, Grudziądz 2012, t. I s.22-30

15 sierpnia2019

2019-08-01

15 sierpnia zapraszamy na Cytadelę Twierdzy Grudziądz. W odpowiedzi na liczna zapytania telefoniczne już oficjalnie potwierdzamy 15 sierpnia 2019roku zapraszamy do zwiedzania Cytadeli. Zasady organizacyjne takie jak przy sobotnich zwiedzaniach,czyli spotykamy się przed godziną 11tą na ul.Czwartaków 3 przed bramą główną. Obowiązkowo z polskim dokumentem tożsamości ( dzieci pod opieką rodziców lub opiekuna pełnoletniego). Po wpisaniu się na listę ( zapisy od godziny10.15) i dokonaniu opłaty 12zł pełna i 8zł zniżkowa,przewodnicy : Grzegorz Machaj, Cezary Fajfer, Wiesław Podsiadły, Krzysztof Przybył zabiorą Państwa na 2,5 godzinną wycieczkę po Cytadeli. Wejście za bramę planujemy na godzinę11.00. Na naszą prośbę, w tym dniu, Zarząd Dróg Miejskich czasowo zniesie zakaz postoju przy prawej krawędzi ulicy Czwartaków , tam też prosimy pozostawić auta. Przypominamy o stroju turystycznym wskazane posiadanie latarki. Prosimy o zdyscyplinowane zachowanie i przestrzeganie poleceń przewodników oraz wojskowych osób funkcyjnych. ZAPRASZAMY!

18maja NOC NA CYTADELI

2019-05-09

CYTADELA NOCĄ - tylko raz w roku, tym razem będzie to 18 maja 2019

18 maja 2019 roku Wojskowe Stowarzyszenie Kulturalno - Edukacyjne RAWELIN organizuje nocne zwiedzanie Cytadeli Twierdzy Grudziądz. Z uwagi na ograniczoną liczbę uczestników, chętni proszeni są o zapisywanie się mailem na adres: rawelin.gdz@wp.pl . Zgłoszenia przyjmujemy do dnia 15 maja lub do wyczerpania miejsc. Należy podać imię,nazwisko oraz nr posiadanego polskiego dokumentu tożsamości . Każda przyjęta osoba otrzyma mailowe potwierdzenie wpisania na listę. Opłata od uczestnika, płatna w dniu zwiedzania, wynosi 16 zł. W ramach opłaty uczestnicy otrzymają opiekę przewodnika, pamiątkową przepustkę oraz poczęstunek w postaci kiełbaski z ogniska z pieczywem i dodatkami oraz czarną kawę zbożową z cukrem. Przyjmowanie opłaty i wydawanie przepustek rozpoczniemy o godz. 19.15. Zwiedzanie rozpoczniemy o godzinie 21.00. Zakończenie imprezy do godziny 24.00.
ZAPRASZAMY !